Geschiedenis

De geschiedenis van de Kei

1661: Everard Meyster, dichter (toneel)schrijver en tuinarchitect, sluit de vermaarde weddenschap af met een aantal vrienden dat hij 400 Amersfoorters zover zal krijgen om een zwerfkei vanaf de Leusderheide de stad in te trekken.
In de loop der jaren is Amersfoort minder gelukkig met de kei. Dat komt omdat allerlei associaties zoals het domme van het binnentrekken en de hardheid van het gesteente aan de inwoners van Amersfoort worden toegedicht. En na dertien jaar wordt tot verwijdering van de kei besloten.

1672: De Kei wordt begraven in het centrum van de stad (Varkensmarkt).

1903: Op 2 mei wordt de Kei opgegraven. Hieraan is de naam van de loonwerker, Hendrik de Goede 'Spekkie' verbonden. Hij immers stuitte bij graafwerkzaamheden op de Kei. Met een feestelijke proclamatie en optocht wordt dit op 28 mei 1903 uitgebreid gevierd.

1954: De Kei wordt na een aantal omzwervingen in de binnenstad op zijn huidige plaats aan de hoek Stadsring-Arnhemsestraat geplaatst.

1959: Viering "Amersfoort 700 jaar stad" met veel historische kleding. Vanaf dat jaar is er een jaarlijkse gekostumeerde optocht. Deze door de Amersfoortse Poorterij in stand gehouden gebeurtenis taant door de jaren heen door het overlijden van en het naar elders verhuizen van de leden.

1961: Middenstanders willen iets met het image van de Keistad doen. In de vorm van een keienpark moeten er meer keien naar Amersfoort worden gehaald. Daartoe komt er een eerste 13 ton zware kei uit België, die op de kop van de Kamp wordt gelegd. Het keienpark zal deze kolos evenwel nooit bereiken.

1970: Wederom bundeling van krachten door de middenstand voor een feest in de stad.

1971: De feestelijke keienintocht in het petrografisch (keien)park begint met: Engeland (Kei van Schots graniet is afkomstig van de London Bridge) Naast de Amersfoortse Kei de eerste "vreemde" kei in de aan de Stadsring gerealiseerde verzameling.

1972: Oostenrijk. Vanaf dit jaar doet, voor wat in 1971 als feestelijke intocht is begonnen, het begrip "Keistadfeesten" doet zijn intrede. In dit jaar werd het "Keistadlied" gecomponeerd door Jacq. Smulders.
NB. In 2007 is een nieuw Keistadlied geschreven voor de musical "Amor Fortis"

1973: België/Luxemburg (BENELUX-gedachte)
1974: Zwitserland
1975: Canada
16 juli 1975: Oprichting van Amersfoortse Contact Commissie.
1976: Frankrijk
1977: Italië
1978: Zweden
1979: Joegoslavië

1980: Bijeenkomst met de 10 landen die eerder een Kei naar Amersfoort hebben gebracht.
Om kostenbesparende redenen werd van de komst van buitenlandse keien met hun delegaties en muziek- en/of dansgroepen afgestapt. Binnenlandse keien kregen daarom vanaf dat moment de voorkeur.

1981: Hilversum (Noordewierweg).

1982: Limburg (Euterpeplein) De kei is afkomstig uit een Belgische steengroeve.
Hij werd geschonken door de Eerste Nederlandse Cement Industrie – ENCI - te Maastricht.

1983: Drenthe (Rustenburgerweg) hunnebedvorm.
De ACC wordt bij de vernieuwde statuten van 12 juni 1983 een stichting en heeft derhalve geen leden, maar werkt met vrijwilligers.
Everard Meyster heeft de weddenschap gewonnen!


1984: Soestdijk (Stadsringzijde, naast het Stadhuis). Deze kei heeft een inscriptie (handtekening) van Z.K.H. Prins Bernhard, die op 12 juni zelf de kei de stad mee intrekt.

‘s Avonds wordt de prins benoemd tot Ere-keientrekker van Amersfoort. De kei was ter gelegenheid van het huwelijk tussen H.K.H. Prinses Juliana en Z.K.H. Prins Bernhard op 7 januari 1937 door de Amersfoortse bevolking aan het jonge paar geschonken.
Op 29 mei 2004 is deze kei door de Club van 100 (CJVV) verplaatst naar het Julianaplein.

Tot medio '80 zijn er onder invloed van o.a. het NCRV-tv-programma "Zeskamp" wijkenspelen in het programma van de Keistadfeesten opgenomen. Geleidelijk neigt men naar een 'vijfdaagse' viering. De stijgende kosten nopen daartoe.

In 1990 vond ter gelegenheid van de 20e editie van de Keistadfeesten evenwel toch nog een negen dagen durend feest plaats. Daarbij is de echte kei nog eens van het voetstuk gelicht, gewogen en gemeten en, zij het met behulp van motortractie, tijdens de historische optocht door de stad getrokken.
Amersfoortse Kei
Gewicht: 7157 kg.
Hoogte: 2 meter.
Omtrek: 5,25 meter

1992: Spanje (Granada). Gewicht 4 ton (op bronzen plaat staat 6 ton vermeld). Als geschenk aan de Amersfoortse bevolking aangeboden door de DHV-groep ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het bedrijf.

1993: De Turkse woongemeenschap in Amersfoort haalt in het kader van het Turkijejaar een Turkse Kei naar Amersfoort die, door de ACC gedurende de Keistadfeesten met de nodige festiviteiten omringd, in het petrografisch park wordt bijgezet. Gewicht ca. 5 ton.

1994: Opleidingcentrum Cavaleriekei/Leenkei/ Alternatieve Kei zijn de namen van de door de Commandant-OCC, kolonel P.H.Th. van Vlodrop geschonken, uit Duitsland afkomstige kei (gewicht 2,5 ton). Ligplaats OC-Manoeuvre op de Bernhardkazerne. De komende jaren zal deze Kei elk jaar worden gebruikt voor de historische optocht.

1999: Opnieuw wordt er een ca. 6000 kg wegende kei aan de inmiddels indrukwekkende verzameling toegevoegd. Het gesteente komt uit de omgeving van het Tsjechische Liberec, dat sinds 1993 een stedenband (vriendschappelijke en culturele relatie) met Amersfoort onderhoudt.
Deze kei is door een kunstenaar Theo van Delft bewerkt, respectievelijk vorm gegeven, waarna de Kei uit Liberec in 2002 tussen Evertsenstraat en Binckesstraat in het Kruiskampkwartier een vaste plaats is toegewezen.

2002: 19 mei gaven Everard Meyster en Vrouwe Agaath acte de présence bij de herlegging van een Keiengroep in het nieuw CJVV-sportpark in het Vermeerkwartier. Het gesteente was op initiatief van de Club van 100 van de CJVV in een feestelijke historisch getinte optocht aangevoerd vanuit de vroegere locatie, Nimmerdor.


BIJZONDERE KEIEN
Hoek Hogeweg-A28
Amersfoort kent nog meer bijzondere keien. We herinneren maar even aan de ‘gletsjerkei’ uit het in het grensgebied tussen Oostenrijk en Italië gelegen Oetz, die in opdracht van DHV door de firma Europese Bouwstoffen uit Den Bosch begin mei 1994 naar het kruispunt Hogeweg-A28 werd gebracht. Daar is het al weer een jaar of zeven een markante aanduiding dat men de Keistad Amersfoort is genaderd.
Het Bossche bedrijf legde in dezelfde periode in DierenPark Amersfoort de Japanse Tuin aan waarin 250.000 kilo steen werd verwerkt.

DierenPark Amersfoort
Op het voorplein van het DierenPark Amersfoort ligt naast wat gesteente van geringer omvang een Tsjechische Kei die door het eertijdse beheerdersechtpaar Vis bij hun afscheid (eind 1995) aan het DierenPark cadeau werd gedaan en eind maart 1996, nadat er een viertal geluksmuntjes onder waren aangebracht werd de 2 meter hoge en 7 ton wegende kei op een sokkel geplaatst.

CJVV
Op 19 mei 2002 gaven Everard Meyster en Vrouwe Agaath acte de présence bij de herlegging van een Keiengroep in het nieuw CJVV-sportpark in het Vermeerkwartier. Het gesteente was op initiatief van de Club van Honderd van de CJVV in een feestelijke historisch getinte optocht aangevoerd vanuit de vroegere locatie, Nimmerdor.

CJVV
2004: Portugal
Deze Portugese kei (ruim 21 ton) is afkomstig uit Albufeira en arriveerde in Amersfoort op de vroege morgen van 1 juni 2003. De goede relatie tussen Amersfoortse en Portugese voetbalvrienden lag hieraan ten grondslag alsmede de inzet van een aantal initiatiefrijke leden van de tot de voetbalvereniging Christelijke Jongeren Voetbal Vereniging (CJVV) behorende Club van 100.
Op 30 mei 2004 werd deze kei, die de ingang van Sportpark Vermeerkwartier markeert, door de als locoburgemeester van de gemeente Amersfoort optredende wethouder Henk Brink in ontvangst genomen.